Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: ZOOLOGIA →

Szkarłupnie (Echinodermata)

Liczba gatunków: ok. 6000

SZKARŁUPNIE - zwierzęta żyjące w wodach morskich. Cechuje je brak głowy i pięciopromienna symetria ciała. Powstała ona w ewolucji wtórnie, bo larwy szkarłupni mają symetrię dwuboczną.
Charakterystyczny dla szkarłupni jest układ ambulakralny (wodny), który stanowi szkielet hydrostatyczny i umożliwia poruszanie się (dzięki nóżkom ambulakralnym). Organizmy te mają też wewnętrzny szkielet, tworzący na powierzchni ciała kolce lub igły.
Układ krwionośny otwarty (brak serca), układ nerwowy słabo rozwinięty (brak mózgu). Narządów wydalniczych brak (rolę układu wydalniczego pełni układ wodny).
Szkarłupnie są rozdzielnopłciowe i zwykle jajorodne. Rozwój z przeobrażeniem (złożony). Larwa typu dipleura.
Niektóre (rozgwiazdy i wężowidła) potrafią rozmnażać się bezpłciowo przez autotomię - rozpad organizmu i powstanie nowego osobnika z każdego kawałka.

Szkarłupnie dzielimy na 5 gromad:
  • Rozgwiazdy - składają się z tarczy centralnej, od której odchodzą ramiona (zwykle 5). Larwa nazywa się bipinaria.
  • Wężowidła - budowa podobna do tej u rozgwiazd, ale ramiona dłuższe, cieńsze (czasem rozwidlone) i wyraźnie wyodrębniona tarcza centralna. Larwa nazywa się ofiopluteus.
  • Jeżowce - mają kuliste ciało, pokryte długimi, ruchomymi kolcami. Wyglądają jak poduszka na igły. Larwa nazywa się pluteus.
  • Strzykwy (Ogórki morskie) - podługowate organizmy, pełzające po dnie morskim. Mają wieniec czułków wokół otworu gębowego. W razie zagrożenia wystrzykują część swoich wnętrzności (stąd ich nazwa). Proces ten to tzw. ewisceracja. Larwa nazywa się aurikularia.
  • Liliowce - organizmy zazwyczaj osiadłe, kielichowate. Mają pierzaste ramiona, którymi napędzają sobie pokarm. Czasem posiadają łodygę.
← Poprzednia  Następna →
 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski