Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: ZOOLOGIA →

Ptaki (Aves)

Liczba gatunków: ok. 9000 (w Polsce: ok. 400)

PTAKI - zwierzęta lądowe lub żyjące na wodzie. Cechuje je stałocieplność, czyli niezmienna temperatura ciała, bez względu na temperaturę otoczenia. Charakterystyczna dla ptaków jest obecność piór pokrywających ciało (są one wytworami skóry i odpowiadają gadzim łuskom).

Szkielet ptaków jest w pełni skostniały. Składa się z czaszki, kręgosłupa, żeber ułożonych w klatkę piersiową z dużym mostkiem, kości pasa barkowego i miednicowego oraz kości kończyn przednich i kończyn tylnych. Czaszka łączy się z kręgosłupem za pomocą jednego kłykcia potylicznego.
Kończyny przednie zostały u ptaków przekształcone w skrzydła, służące zwykle do latania (nie latają: pingwiny, strusie i kiwi). Mostek jest duży i ma zazwyczaj tzw. grzebień, który stanowi miejsce przyczepu mięśni poruszających skrzydła.
Kości ptaków są zwykle puste w środku (tzw. kości pneumatyczne). Jest to jedno z dostosowań do lotu, bo taka konstrukcja jest lekka i wytrzymała.

Układ pokarmowy ptaków dzielimy na: jamę gębową (zębów brak, a szczęki okuwa rogowy dziób), przełyk, wole (w którym pokarm jest rozmiękczany), żołądek mięśniowy (rozcierający), żołądek gruczołowy (trawiący), dwunastnicę (uchodzą do niej przewody trzustki i wątroby), jelito cienkie, jelito grube i kloakę.
Układ oddechowy stanowią zawsze płuca, które mają strukturę gąbczastą. Charakterystyczne dla ptaków są tzw. worki powietrzne. Przy wdechu, napełniają się one powietrzem, tak samo jak płuca. Ale przy wydechu, powietrze przechodzi z nich do płuc, a więc tlen dostarczany jest płucom ptaka przez cały czas. Jest to jedno z dostosowań do lotu, który jest energochłonny i wymaga wydajnego dotleniania tkanek.
Układ krwionośny jest zamknięty i ma 2 obiegi. Serce jest duże i ma dużą objętość wyrzutową. Składa się z 4 części: 2 przedsionków i 2 komór. Krew odtleniona przepływa z tkanek do prawego przedsionka. Z prawego przedsionka krew przechodzi do prawej komory. Stamtąd krew wypływa tętnicą płucną w kierunku płuc. Natleniona krew z płuc wraca do lewego przedsionka żyłami płucnymi. Z lewego przedsionka przedostaje się do lewej komory, a stamtąd wypływa aortą do tkanek ciała.
Podsumowując:
I obieg: lewa komora - tkanki - prawy przedsionek - prawa komora.
II obieg: prawa komora - płuca - lewy przedsionek - lewa komora.
Układ nerwowy ptaków składa się z: kresomózgowia (dwie półkule mózgu z korą mózgową), międzymózgowia, śródmózgowia, znakomicie rozwiniętego móżdżku, rdzenia przedłużonego i rdzenia kręgowego z nerwami obwodowymi. Znakomity wzrok i słuch. Słaby węch.
Układ wydalniczy stanowią: nerki i moczowody. Pęcherz moczowy występuje tylko u strusi. Mocz spływa do kloaki. Usuwanym z organizmu produktem przemiany azotowej jest kwas moczowy.

Ptaki są zawsze rozdzielnopłciowe (dość często z dymorfizmem płciowym) i jajorodne. Jaja mają wapienną osłonkę. Rozwój jest zawsze prosty, bez przeobrażenia. Zapłodnienie zawsze wewnętrzne.
Zarodek wytwarza błony płodowe (ptaki, tak jak gady, są tzw. owodniowcami).

Wyróżniamy 25 głównych rzędów ptaków:
  • Nury - np.: nur rdzawoszyi, nur czarnoszyi
  • Perkozy - np.: perkoz dwuczuby, perkoz zausznik, perkozek
  • Rurkonose - np.: albatros królewski, fulmar
  • Pełnopłetwe - np.: pelikan baba, kormoran
  • Brodzące - np.: czapla siwa, bocian biały, bocian czarny
  • Blaszkodziobe - np.: łabędź niemy, krzyżówka, gęgawa
  • Szponiaste - np.: jastrząb, krogulec, myszołów
  • Grzebiące - np.: głuszec, cietrzew, bażant, kuropatwa
  • Żurawiowe - np.: żuraw, kurka wodna
  • Siewkowe - np.: czajka, mewa śmieszka, rybitwa rzeczna
  • Gołębiowe - np.: grzywacz, siniak, sierpówka
  • Kukułkowe - np.: kukułka, kukawka kalifornijska
  • Sowy - np.: puszczyk, puchacz, pójdźka
  • Lelkowe - np.: lelek kozodój, lelek zimowy
  • Jerzykowe - np.: jerzyk, salangana jaskółcza
  • Kolibry - np.: koliberek rubinogłowy, sylfik strojny
  • Kraskowe - np.: kraska, zimorodek, dudek
  • Dzięciołowe - np.: dzięcioł duży, dzięcioł zielony, dzięciołek
  • Strusie afrykańskie - np.: struś afrykański
  • Strusie amerykańskie - np.: nandu szare
  • Strusie australijskie - np.: emu, kazuar hełmiasty
  • Nieloty - np.: kiwi
  • Papugowe - np.: kakadu, kakapo, papużka falista
  • Pingwiny - np.: pingwin cesarski, pingwin Adeli
  • Wróblowe - np.: wróbel domowy, zięba, sikora bogatka

puszczyk 
Puszczyk
 dzięcioł zielony
Dzięcioł zielony
perkoz dwuczuby 
Perkoz dwuczuby
 zięba
Zięba

← Poprzednia  Następna →
 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski