Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: ZOOLOGIA →

Płazy (Amphibia)

Liczba gatunków: ok. 6000 (w Polsce: 18)

PŁAZY - zwierzęta wodne lub lądowe, ale wilgociolubne. Cechuje je zmiennocieplność (dostosowywanie temperatury ciała do temperatury otoczenia) i ciało pokryte wilgotną od śluzu skórą.

Szkielet płazów jest w znacznym stopniu skostniały. Składa się ze spłaszczonej czaszki, kręgosłupa, żeber (rzadko występują i nie tworzą klatki piersiowej), kości pasa barkowego i miednicowego oraz kości kończyn przednich i kończyn tylnych. Czaszka łączy się z kręgosłupem za pomocą dwóch kłykci potylicznych. W uchu środkowym pojawia się pierwsza kostka słuchowa - strzemiączko.

Układ pokarmowy płazów dzielimy na: otwór gębowy (często z zębami), gardziel, przełyk, żołądek, dwunastnicę (uchodzą do niej przewody trzustki i wątroby), jelito cienkie, jelito grube i kloakę. Przy wątrobie pojawia się wyraźny woreczek żółciowy.
Układ oddechowy to skrzela (u gatunków wodnych) lub workowate, prymitywne płuca (u gatunków lądowych). Znaczna część tlenu pobierana jest przez skórę.
Układ krwionośny jest zamknięty i składa się z 2 obiegów. Serce ma 5 części: zatoka żylna, 2 przedsionki, komora, stożek tętniczy. Krew odtleniona przepływa z tkanek do zatoki żylnej, która to przekazuje ją do prawego przedsionka. Z prawego przedsionka krew przechodzi do komory, gdzie krew odtleniona miesza się z krwią natlenioną, płynącą z lewego przedsionka. Z komory krew wpływa do stożka tętniczego, skąd wypływa dalej w kierunku tkanek, a także w kierunku płuc, gdzie zostaje natleniona. Krew z płuc wraca do lewego przedsionka.
Podsumowując:
I obieg: komora - tkanki - prawy przedsionek - komora.
II obieg: komora - płuca - lewy przedsionek - komora.
Układ nerwowy płazów składa się z ułożonych liniowo: płatów węchowych, kresomózgowia (zaznaczają się 2 półkule mózgu), śródmózgowia, słabo wykształconego móżdżku, rdzenia przedłużonego i rdzenia kręgowego. Z mózgu wychodzi 10 par nerwów czaszkowych, a z rdzenia kręgowego - 10 par nerwów obwodowych. Brak kory mózgowej.
Układ wydalniczy stanowią: nerki (tzw. śródnercza), moczowody i pęcherz moczowy, którego zawartość uchodzi do kloaki. Usuwanymi z organizmu produktami przemiany azotowej są: amoniak i mocznik.

Płazy są zawsze rozdzielnopłciowe (często z dymorfizmem płciowym). Rozwój zazwyczaj z przeobrażeniem, przebiegający w środowisku wodnym (→ uzależnienie płazów od wody). Larwa płazów bezogonowych to kijanka.
U płazów bezogonowych zapłodnienie jest zewnętrzne, a u płazów beznogich i u większości ogoniastych - wewnętrzne. Większość płazów jest jajorodna, ale zdarza się też u nich jajożyworodność i żyworodność (np. u salamander).

Wyróżniamy 3 rzędy płazów:
  • Płazy ogoniaste - zwierzęta z czterema dobrze wykształconymi kończynami i z wyraźnym ogonem. Ciało wydłużone.
    Przedstawiciele: salamandra olbrzymia, traszka grzebieniasta, aksolotl
  • Płazy bezogonowe - ciało krępe, pozbawione ogona. Kończyny tylne znacznie mocniej zbudowane od przednich (dostosowanie do skoków).
    Przedstawiciele: żaba trawna, ropucha szara, rzekotka drzewna, drzewołaz karłowaty
  • Płazy beznogie - tropikalne zwierzęta o wydłużonym, obłym ciele, pozbawionym kończyn. Skóra ma drobne łuski, a ciało sprawia wrażenie segmentowanego (organizmy te przypominają z wyglądu dżdżownice). Ryją w wilgotnej glebie w poszukiwaniu pożywienia.
    Przedstawiciele: marszczelec pierścieniowy, łusecznik lepki

żaba trawna 
Żaba trawna

 ropucha szara
Ropucha szara

 ropucha zielona
Ropucha zielona

A oto lista wszystkich 18 gatunków płazów występujących w Polsce:
  • Salamandra plamista (Salamandra salamandra)
  • Traszka grzebieniasta (Triturus cristatus)
  • Traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris)
  • Traszka karpacka (Lissotriton montandoni)
  • Traszka górska (Mesotriton alpestris)
  • Kumak nizinny (Bombina bombina)
  • Kumak górski (Bombina variegata)
  • Grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus)
  • Ropucha szara (Bufo bufo)
  • Ropucha zielona (Bufo viridis)
  • Ropucha paskówka (Bufo calamita)
  • Rzekotka drzewna (Hyla arborea)
  • Żaba jeziorkowa (Rana lessonae)
  • Żaba wodna (Rana esculenta)
  • Żaba śmieszka (Rana ridibunda)
  • Żaba trawna (Rana temporaria)
  • Żaba moczarowa (Rana arvalis)
  • Żaba dalmatyńska (Rana dalmatina)
← Poprzednia  Następna →
 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski