Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: FIZYKA TEORETYCZNA →

Efekt motyla

Efekt motyla to zjawisko wrażliwości ewolucji układu na warunki początkowe. Innymi słowy, efekt ten występuje wtedy, gdy drobna zmiana początkowych parametrów określających układ prowadzi do zupełnie innej jego dynamiki (szczególnie po dłuższym czasie).
W układach prostych, liniowych, drobne różnice warunków początkowych dają bardzo podobne wyniki końcowe.
Efekt motyla dotyczy tzw. układów nieliniowych, niestabilnych, jak np.: zespół kul bilardowych lub atmosfera ziemska. Taki skomplikowany układ ewoluuje w sposób deterministyczny, czyli ściśle określony przez warunki początkowe, ale jego ewolucja jest nieprzewidywalna, gdyż nigdy nie znamy idealnie warunków początkowych (zawsze z określoną dokładnością), a jest on na nie bardzo wrażliwy.
I to dlatego przewidywania dynamiki atmosfery ziemskiej, czyli po prostu prognozy pogody, są zawsze niepewne, a na dłuższy czas - po prostu niewykonalne.

Zjawisko efektu motyla uczy nas, że determinizm nie wyklucza nieprzewidywalności.
A skąd wziął się motyl w poetyckiej nazwie omawianego efektu? Jest on często obrazowany jako machnięcie skrzydła motyla w Tokio, które po dłuższym czasie może doprowadzić do burzy nad Nowym Jorkiem (co należy rozumieć tak, że gdyby tego drobnego machnięcia nie było, to burzy też by nie było).

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski