Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

CIEKAWOSTKI CHEMICZNE 3

  • Pierwiastki metaliczne: tytan i glin znalazły zastosowanie w przemyśle lotniczym, bo cechuje je wytrzymałość i mała gęstość (są "lekkie").
  • Wolfram – pierwiastek o liczbie atomowej 74 ma rekordową temperaturę topnienia: 34200C, co sprawia, że stosuje się go jako podstawowy składnik drutów żarzących w piecach elektrycznych i żarówkach.
  • Silnie rozdrobniony nikiel ma niesłychaną zdolność do pochłaniania wodoru. Potrafi wchłonąć 17 razy większą objętość tego gazu niż wynosi jego własna. Dzięki tej zdolności jest stosowany jako katalizator przy chemicznym utwardzaniu (uwodornianiu) nienasyconych tłuszczów.
  • Za uzależniające i halucynogenne działanie marihuany i haszyszu odpowiada tetrahydrokanabinol (THC).

    tetrahydrokanabinol

  • Pokrzywa parzy, bo w zbiornikach jej włosków parzących znajduje się kwas mrówkowy (HCOOH).

  • Wartość platyny - pierwiastka odkrytego przez hiszpańskich konkwistadorów, była początkowo niedoceniana. Ma to odbicie w jej nazwie. W języku hiszpańskim „platina” oznacza małe srebro.
  • Obecnie znanych jest 81 pierwiastków mających przynajmniej jeden trwały izotop. Należą do nich wszystkie pierwiastki o liczbach atomowych od 1 do 83 z wyjątkiem technetu (43) i prometu (61).
  • Pierwiastki czyste to takie, które mają tylko jeden trwały izotop. Są nimi m.in. fluor, beryl, sód, glin, fosfor, mangan, kobalt, jod, cez, złoto i bizmut.
  • Chinina to alkaloid otrzymywany z kory drzewa o nazwie chinowiec soczystoczerwony (Cinchona succirubra). Dawniej stosowana była do leczenia malarii, bo zabija bezpłciowe pokolenia zarazków tej choroby. Ma ponadto działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe, wzmagające skurcze macicy i przeciwarytmiczne (prawoskrętny izomer - chinidyna). Chinina jest również składnikiem toników, którym nadaje gorzki smak.

    chinina

  • Zarówno kauczuk jak i gutaperka to materiały będące polimerami izoprenu. Różnica jest taka, że kauczuk zawiera reszty izoprenu spolimeryzowane w pozycji cis, a gutaperka – trans. Co ciekawe, nazwa „kauczuk” wywodzi się z języka Majów, w którym „kaa-o-czuk” znaczy tyle, co „płaczące drzewo”. Nazwa bierze się stąd, że kauczuk otrzymuje się z lateksu wyciekającego po nacięciu kory drzewa Hevea brasiliensis.

  • Związek chemiczny o nazwie azotek boru (borazon) i wzorze chemicznym BN jest drugą pod względem twardości znaną substancją po diamencie. Właściwość ta sprawia, że azotek boru jest często wykorzystywany do wyrobu ostrzy narzędzi skrawających.
  • Stop Wooda o składzie (bizmut, ołów, cyna, kadm w stosunku wagowym 4:2:1:1) cechuje się bardzo niską temperaturą topnienia: około 650 C. Łyżeczka zrobiona z tego stopu, umieszczona w gorącej herbacie, rozpłynęłaby się w niej bezpowrotnie. Jest to pomysł na dobry kawał.
  • Molibden występuje w organizmach żywych jako ważny mikroelement. U człowieka wchodzi w skład oksydaz: aldehydowej, hipoksantynowej, ksantynowej i siarczynowej. Jest też składnikiem ważnego bakteryjnego enzymu: nitrogenazy, który wiąże azot atmosferyczny i przeprowadza go w jony amonowe.
  • Nikotyna – alkaloid syntetyzowany przez rośliny z rodzaju tytoń (Nicotiana), a więc i zawarty w papierosach, jest silną trucizną. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi 50-100 mg.

    nikotyna

  • U występującego w faunie polskiej chrząszcza o nazwie strzel łoskotnik (Brachynus crepitans) ewolucja wykształciła osobliwy sposób obrony. W razie zagrożenia ze strony drapieżnika wystrzeliwuje on wytwarzaną przez siebie mieszaninę nadtlenku wodoru i p-hydrochinonu z dodatkiem enzymów rozkładających nadtlenek wodoru (katalaza, peroksydaza). Atomowy tlen uwolniony przez enzymy z H2O2 atakuje p-hydrochinon i błyskawicznie utlenia go do p-chinonu. W reakcji wydziela się tyle energii, że mieszanina wybucha.
  • Dichromian amonu (NH4)2Cr2O7 daje możliwość przeprowadzenia ciekawego doświadczenia pokazowego. Kopczyk usypany z tej substancji i podpalony na wierzchołku, bardzo efektownie imituje wybuch wulkanu.
 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski