Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane (SM, łac. sclerosis multiplex) to choroba atakująca ośrodkowy układ nerwowy. W trakcie jej rozwoju, w mózgu i w rdzeniu kręgowym pojawia się coraz więcej rozproszonych ognisk demielinizacji, które z czasem bliznowacieją i twardnieją (stąd nazwa choroby).
SM zostało po raz pierwszy wyodrębnione jako osobne schorzenie w 1868 roku przez francuskiego neurologa Jean Martina Charcota.

Na SM choruje od 0,03-0,1% ludzi. Odsetek ten waha się w zależności od rejonu świata. Najwięcej zachorowań notuje się w wysoko rozwiniętych krajach strefy umiarkowanej, a najmniej – w Azji Płd. i w Afryce. Kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Szacuje się, że w Polsce na stwardnienie rozsiane cierpi około 30 000 ludzi.

SM dotyka najczęściej osoby młode, pomiędzy 20 a 35 rokiem życia. Choroba może mieć różny przebieg: przeplatane ataki i zaniki, od początku przewlekły lub przewlekły po fazie ataków i zaników. Około 10% chorych przechodzi ostrą odmianę SM, która już po 3-4 latach prowadzi do inwalidztwa.

Obecnie uważa się, że stwardnienie rozsiane jest chorobą autoimmunologiczną, czyli jest konsekwencją anomalii: zaatakowania organizmu przez jego własny układ odporności. Przeciwciała atakują osłonkę mielinową wypustek neuronalnych. Mielina jest substancją złożoną z białek i glikolipidów, która gra zasadniczą rolę w prawidłowym przewodzeniu impulsów nerwowych.

Na dzień dzisiejszy przypuszcza się, że pojawienie się SM u pacjenta warunkowane jest przez kombinację predyspozycji genetycznej i czynników zewnętrznych. Z tych ostatnich najbardziej podejrzewa się infekcje wirusowe, które powodują silne pobudzenie odpowiedzi komórkowej układu odpornościowego (limfocyty T). Z nieznanych przyczyn, rozwijające się zapalenie zaczyna uszkadzać także mielinę. Tworzą się ogniska demielinizacji (głównie w rejonie rdzenia kręgowego, nerwu wzrokowego, komór mózgu, śródmózgowia i móżdżku), wskutek czego przewodzenie nerwowe jest zaburzone lub nawet zatrzymane.

Konsekwencją tego są następujące objawy kliniczne:
  • zaburzenia czucia
  • słabość mięśni
  • kłopoty z chodzeniem
  • wzmożone napięcie mięśni
  • trudności z widzeniem (nieostre, podwójne)
  • zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
  • oczopląs
  • zaburzenia mowy
  • depresja
Stwardnienie rozsiane leczone jest substancjami, które hamują lub ograniczają rozwijającą się, patologiczną reakcję immunologiczną. Stosuje się tu: glikokortykosterydy (prednizolon, deksametazon), interferon beta i glatiramer.
SM nie jest chorobą śmiertelną, ale z czasem prowadzi do znacznego pogorszenia jakości życia i uzależnienia pacjenta od stałej opieki medycznej.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski