Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Osteoporoza

Osteoporoza, czyli zrzeszotowienie kości, to choroba objawiająca się postępującym zmniejszaniem się gęstości kości i zmianą ich struktury przestrzennej (coraz cieńsze beleczki kostne).
Schorzenie to dotyka głównie ludzi starszych; częściej kobiety. Wedle statystyk, dotyczy ono około 30% kobiet po menopauzie i 13% mężczyzn po 60-tym roku życia. Sporadycznie zdarza się także u ludzi młodych.

Kość jest strukturą dynamiczną, w której zachodzą nieustanne procesy tworzenia i rozpadu. Do 30 roku życia tworzenie przeważa i mniej więcej w tym wieku człowiek osiąga tzw. szczytową masę kostną. Między 30 a 50 rokiem życia tworzenie i rozpad są w równowadze, a po 50-tce rozpoczyna się powolny (w stanie normalnym) proces utraty masy kostnej z prędkością około 1% na rok.
Osteoporoza pojawia się wtedy, gdy "utrata" kości przebiega zbyt szybko, a jej tworzenie - zbyt wolno (poważne zaburzenie równowagi).

Jej pierwszymi objawami mogą być bóle kości i stawów (szczególnie w okolicy bioder), zaokrąglone plecy i obniżenie się wzrostu. Często bywa jednak, że choroba przez dłuższy czas przebiega bezobjawowo i dlatego bywa nazywana "cichym złodziejem kości".
W takich przypadkach pierwszym symptomem może być objaw dramatyczny w postaci złamania kości przy wykonywaniu prostej, życiowej czynności (np. podparcie się na ręce). Złamania takie dotyczą głównie kości przedramienia w okolicy nadgarstka, trzonów kręgów i szyjki kości udowej.

Wedle współczesnej wiedzy, czynnikami ryzyka rozwoju osteoporozy są:
  • uwarunkowania genetyczne (córki wysokich, delikatnie zbudowanych matek rasy białej chorują częściej)
  • dieta uboga w wapń i witaminę D (głównym składnikiem kości jest fosforan wapnia)
  • wiek pomenopauzalny (zanikają wtedy we krwi żeńskie hormony - estrogeny, które działają ochronnie na kości)
  • stosowanie niektórych leków, np.: glikokortykoidów i leków przeciwpadaczkowych
  • uprawianie wyczynowe sportów
  • nieaktywny tryb życia (bodźce działające na kości zapobiegają ich zanikowi)
  • nadwaga (nadmierne obciążenie)
  • nadużywanie alkoholu i kawy
  • palenie papierosów
Biorąc pod uwagę powyższe czynniki ryzyka, nietrudno zgadnąć, że profilaktyka osteoporozy obejmuje:
  • hormonalną terapię zastępczą (u kobiet)
  • stosowanie diety z odpowiednim poziomem wapnia i witaminy D
  • unikanie kawy, papierosów i alkoholu
  • aktywny tryb życia (spacery, turystyka piesza, aerobik)
Nieleczona osteoporoza może prowadzić do ciężkiego kalectwa (w wyniku złamań) i powikłań związanych z unieruchomieniem pacjenta.
Współcześnie, diagnoza dokonywana jest za pomocą badań densytometrycznych (pomiar gęstości kości) i badań biochemicznych krwi (poziom wapnia i fosforu). Prześwietlenie rentgenowskie jest w stanie ujawnić tylko zaawansowaną osteoporozę.
Leczenie polega na podawaniu preparatów wapnia i witaminy D, bisfosfonianów (hamują procesy rozpadu kości) i kalcytoniny łososiowej. U kobiet po menopauzie często stosuje się hormonalną terapię zastępczą.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski