Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Mitoza

Mitoza to proces podziału komórki na 2 komórki potomne. Ich materiał genetyczny jest taki sam, i ponadto, nie różni się ilościowo i jakościowo od materiału komórki-matki.
U organizmów jednokomórkowych mitoza jest sposobem na pomnożenie liczby komórek, natomiast u wielokomórkowców - umożliwia wzrost i regenerację.
U wielokomórkowców haploidalnych (mających 1 kopię każdego genu) mitoza przebiega we wszystkich typach komórek, a u znacznie powszechniejszych wielokomórkowców diploidalnych (mających każdy gen w 2 kopiach) - tylko w komórkach somatycznych, czyli we wszystkich tych, z których nie tworzą się gamety.

Jeśli z komórki mają powstać 2 takie same komórki potomne, to przed podziałem musi ona dokładnie podwoić ilość swojego materiału genetycznego. Ów proces podwojenia nosi nazwy duplikacji DNA i przebiega on w tzw. interfazie - etapie poprzedzającym mitozę.

Podczas mitozy komórek eukariontów (grzybów, roślin, zwierząt) można wyodrębnić 4 charakterystyczne etapy:

PROFAZA - DNA jądra komórki kondensuje w postaci wyodrębnionych chromosomów. Każdy chromosom składa się z 2 identycznych chromatyd (siostrzanych), bo tuż przed podziałem musi nieść podwójną ilość materiału genetycznego. Normalnie, to pojedyczne, rozluźnione chromatydy stanowią chromosomy.
Poza tym, w cytoplazmie zaczyna formować się romboidalna struktura, zwana wrzecionem podziałowym. Jest ona zbudowana z białka - tubuliny i będzie przy podziale pełnić funkcje rusztowania, dzięki któremu chromatydy siostrzane rozejdą się w kierunku przeciwnych biegunów komórki.
W tworzeniu wrzeciona podziałowego u zwierząt, ogromną rolę grają organelle komórkowe, zwane centriolami.

METAFAZA - zanika otoczka jądra komórkowego, więc chromosomy w tym momencie znajdują się w cytoplazmie. Ustawiają się one pomiędzy biegunami komórki, tworząc tzw. płytkę metafazową. W miejsce każdego chromosomu, zwane centromerem, podłączone zostają wydłużające się nici wrzeciona podziałowego.
Działanie wielu leków przeciwnowotworowych (np. kolchicyna) polega właśnie na wiązaniu się z tubuliną, co zapobiega wydłużaniu się nici wrzeciona. Skutkiem tego jest zahamowanie podziału komórki w stadium metafazy.

ANAFAZA - nici wrzeciona podziałowego kurczą się i odciągają chromatydy siostrzane do przeciwnych biegunów komórki.

TELOFAZA - na przeciwległych biegunach komórki formują się otoczki 2 jąder komórkowych. Zawarte w nich jednochromatydowe chromosomy rozluźniają swoją strukturę.
Następnie, dochodzi do podziału cytoplazmy przez powstającą pomiędzy 2 jądrami warstwę błony komórkowej.
Od tej chwili mamy do czynienia z dwiema odrębnymi komórkami potomnymi.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski