Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Mejoza

Mejoza, zwana także podziałem redukcyjnym, to szczególny typ podziału komórki, który stwierdza się tylko u diploidalnych organizmów rozmnażających się płciowo. U zwierząt zachodzi ona tylko w komórkach macierzystych komórek płciowych (gamet), a u roślin - w komórkach tkanki archesporialnej (zarodnikotwórczej).
Podczas mejozy, z komórki-matki powstają 4 komórki potomne, mające 2 razy mniej materiału genetycznego niż zwykła komórka organizmu. Jest tak dlatego, że dają one początek komórkom płciowym, które łączą się w procesie zapłodnienia. Powstaje wtedy zygota, która z powrotem niesie normalną ilość DNA, i z której rozwija się nowy organizm.

Ogólny schemat mejozy jest taki: diploidalna komórka-matka (mająca po 2 kopie każdego z n rodzajów chromosomów), podwaja przed mejozą ilość materiału genetycznego w każdym chromosomie (2 x 2n chromosomów).
Po mejozie mamy 4 komórki potomne niosące 1 kopię każdego z n rodzajów chromosomów, z normalną (niepodwojoną) ilością DNA:

KOMÓRKA (2 x 2n) → 4 KOMÓRKI (n)

Wyróżniamy następujące etapy mejozy:

MEJOZA I:

PROFAZA I - dzieli się ona na kilka podetapów:

Leptoten - DNA jądra komórki kondensuje w postaci wyodrębnionych chromosomów. Każdy chromosom składa się wtedy z dwóch identycznych chromatyd (niesie podwójną ilość DNA).
Zygoten - dwie kopie każdego rodzaju chromosomu (chromosomy homologiczne) koniugują ze sobą, czyli układają się w pary, zwane biwalentami lub tetradami.
Pachyten - zachodzi proces wymiany odpowiadających sobie odcinków DNA pomiędzy chromosomami homologicznymi. Proces ten nosi nazwę crossing over (c.o.) i odpowiada za różnorodność kombinacji genów, w jakie zaopatrzone zostają komórki płciowe. Fakt ten ma znaczenie dostosowawcze, bo dzięki c.o. potomstwo cechuje większa różnorodność genetyczna, co daje genom rodziców większe szanse przetrwania.
Diploten - chromosomy homologiczne nieco rozchodzą się, ale pozostają złączone w miejscach, zwanych chiazmami.
Diakineza - zanika otoczka jądra komórkowego, a w cytoplazmie zaczyna formować się romboidalna struktura, zwana wrzecionem podziałowym.

METAFAZA I - w miejsce (zwane centromerem) każdego z chromosomów biwalentu, podłączone zostają wydłużające się nici wrzeciona podziałowego. Biwalenty są ustawione pomiędzy biegunami komórki.

ANAFAZA I - chromosomy homologiczne (każdy dwuchromatydowy) rozchodzą się do przeciwnych biegunów komórki, dzięki włóknom wrzeciona podziałowego.

TELOFAZA I - zanika wrzeciono podziałowe

MEJOZA II:

PROFAZA II - na przeciwnych biegunach powstają 2 nowe wrzeciona podziałowe w płaszczyznach prostopadłych do płaszczyzny wrzeciona profazy I.

METAFAZA II - na równiku każdego z 2 wrzecion podziałowych układają się dwuchromatydowe chromosomy.

ANAFAZA II - 2 chromatydy każdego chromosomu zostają odciągnięte w przeciwne strony.

TELOFAZA II - jako, że na 2 wrzecionach nastąpiło odciągnięcie chromatyd w przeciwne strony, to wokół czterech skupisk pojedynczych chromatyd (które są teraz chromosomami z normalną ilością DNA) powstają otoczki jądrowe, po czym następuje podział cytoplazmy.
Rezultatem są 4 komórki. Dzięki mejozie I, każda z nich ma tylko 1 kopię każdego rodzaju chromosomu, a dzięki mejozie II, każdy chromosom niesie normalną (niepodwojoną) ilość DNA.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski