Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Choroba wieńcowa

Choroba wieńcowa, czyli choroba niedokrwienna serca jest skutkiem znacznego zwężenia tętnic wieńcowych (poniżej 25% światła) lub ich całkowitego zatkania (zawał), co bardzo utrudnia lub uniemożliwia ukrwienie serca.
Tętnicami wieńcowymi krew zaopatruje serce w tlen, więc jej niewystarczający dopływ kończy się niedotlenieniem mięśnia sercowego, a w skrajnych przypadkach – jego martwicą.

W Polsce na chorobę wieńcową cierpi 1,5 – 2 mln ludzi. Do 55 roku życia częściej dotyka ona mężczyzn, a po przekroczeniu tego wieku ryzyko zachorowania jest u obydwu płci równe, bo kobiety po menopauzie tracą ochronę w postaci wysokiego poziomu estrogenów. Prawdopodobieństwo zapadnięcia na chorobę niedokrwienną rośnie z wiekiem.
Corocznie, różne podtypy choroby wieńcowej (łącznie z zawałem) zbierają w Polsce żniwo w postaci 140 000 zgonów.

Zazwyczaj bezpośrednią przyczyną choroby niedokrwiennej serca jest miażdżyca tętnic wieńcowych. Polega ona na odkładaniu się w tych naczyniach blaszek miażdżycowych, w których skład wchodzi przede wszystkim utleniony zły cholesterol (LDL). Niektóre blaszki miażdżycowe są podatne na pęknięcie i wtedy w jego miejscu pojawia się skrzeplina, która może zupełnie zatkać światło tętnicy i doprowadzić do zawału.
Przypuszcza się, że rozwój miażdżycy inicjowany jest przy uszkodzeniu wewnętrznej ściany tętnicy wieńcowej przez nadciśnienie lub przez substancje chemiczne zawarte w tytoniu.

Czynnikami ryzyka choroby wieńcowej są:
  • nadciśnienie tętnicze (główny czynnik, występujący u 40% Polaków)
  • palenie tytoniu (3-krotnie wyższe ryzyko, pali 26% Polaków)
  • podwyższony poziom złego cholesterolu (LDL) i niski poziom dobrego cholesterolu (HDL)
  • dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i tłuszcze typu trans
  • cukrzyca
  • podeszły wiek
  • płeć męska (w średnim wieku)
  • siedzący tryb życia i brak aktywności ruchowej
  • otyłość
  • czynniki genetyczne
Głównym objawem choroby niedokrwiennej są gniotące lub piekące bóle dławicowe za mostkiem, czasem promieniujące do żuchwy, ręki lub dłoni.
W zależności od podtypu choroby, bóle te mogą pojawiać się przy dużym wysiłku, w trakcie normalnej aktywności lub nawet podczas spoczynku.
U części chorych bóle dławicowe w ogóle nie występują (nieme niedotlenienie), co jest niebezpieczne, bo nie ma wtedy wyraźnych objawów sygnalizujących, że dzieje się coś złego. W takich przypadkach istnieje ryzyko nagłej śmierci sercowej i aby temu zapobiec, potrzebne są specjalistyczne badania EKG.

Bardzo ważna i skuteczna jest profilaktyka choroby wieńcowej. Polega ona na:
  • walce z nadciśnieniem lub cukrzycą
  • niepaleniu papierosów lub rzuceniu palenia
  • utrzymywaniu aktywności fizycznej
  • normalizacji masy ciała
  • systematycznym przyjmowaniu bardzo niskich dawek aspiryny
  • stosowaniu diety bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe (NKT)
  • stosowaniu diety bogatej w naturalne antyoksydanty (antocyjany, flawonoidy → owoce, czerwone wino, zielona herbata)
Skuteczność witaminy E i karotenu w profilaktyce choroby wieńcowej poddawana jest obecnie w wątpliwość. Najnowsze doniesienia sugerują też, że nie ma związku pomiędzy poziomem cholesterolu w diecie, a jego poziomem we krwi.

Współczesne leczenie choroby niedokrwiennej jest objawowe, czyli uderza w jej skutki, a nie przyczyny. Polega ono na stosowaniu:
  • nitrogliceryny i blokerów kanałów wapniowych (rozszerzają naczynia serca)
  • beta-blokerów (zmniejszają zapotrzebowanie serca na tlen)
  • statyn i fibratów (obniżają poziom złego cholesterolu we krwi)
W trudniejszych przypadkach stosuje się angioplastykę, polegającą na mechanicznym udrażnianiu tętnic wieńcowych, lub leczenie operacyjne, polegające na wszczepianiu naczyń omijających miejsce zwężenia (bajpasy).

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski