Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Choroby bakteryjne

Oto zestawienie i opisy najbardziej znanych (zwykle z nazwy) chorób bakteryjnych, atakujących organizm człowieka:

ANGINA - czyli ostre zapalenie migdałków podniebiennych. Jest zwykle wywoływana przez niektóre szczepy paciorkowców. Rozpoczyna się bólem gardła przy przełykaniu. Następne objawy to: gorączka, bóle głowy i stawów, wymioty i złe samopoczucie. Nieleczona angina może w przyszłości skutkować powikłaniami w postaci gorączki reumatycznej lub zapalenia kłębuszków nerkowych.
Leczenie za pomocą penicyliny (rzadziej innych antybiotyków). Domowym sposobem na zmniejszenie bólu gardła jest płukanie gardła roztworem soli kuchennej, wody utlenionej lub naparem z szałwii.

BŁONICA (DYFTERYT) - choroba wywoływana przez bakterię - maczugowca błonicy (Corynebacterium diphtheriae). Do objawów należą: szarawe błony na gardle, ból gardła, gorączka i obrzęk węzłów chłonnych szyi. Dalej pojawiają się: trudności w połykaniu, oddychaniu i przyspieszenie akcji serca.
Choroba przenoszona jest drogą kropelkową (kaszel, kichnięcie). Leczenie polega na podaniu antytoksyny błoniczej i antybiotyków (penicylina, erytromycyna). Jest dostępna szczepionka, połączona ze szczepionką przeciw krztuścowi i tężcowi (DPT).

CHOLERA - wywołuje ją przecinkowiec cholery (Vibrio cholerae), którego toksyna zaburza gospodarkę wodną w jelitach. Objawami są: biegunka, wymioty i kurcze nóg.
Choroba przenosi się przez wodę zanieczyszczoną fekaliami lub wymiocinami osób zarażonych.
Choremu uzupełnia się płyny i sole oraz podaje się antybiotyki (tetracyklina, doksycyklina). Profilaktyka cholery to oczyszczanie wody, gotowanie wody, spożywanie ugotowanych jarzyn i owoców morza i obieranie owoców. Jest dostępna szczepionka.

DŻUMA - ciężka choroba zakaźna o wysokiej śmiertelności. Bakteria ją wywołująca - pałeczka dżumy (Yersinia pestis) przenoszona jest na człowieka przez pchły od zainfekowanych gryzoni. U zakażonej osoby najpierw pojawiają się: dreszcze, poty, wysoka gorączka, bóle głowy, poczucie rozbicia, a potem powiększenie węzłów chłonnych (postać dymienicza).
Powikłania mają gorsze rokowania i prowadzą do ogólnoustrojowego zakażenia organizmu (z charakterystycznym zaczernieniem palców i nosa) lub zapalenia płuc (które może być zaraźliwe droga kropelkową) z krwiopluciem, dusznością i zasinieniem.
Dżumę leczy się antybiotykami. Istnieje szczepionka.

GRUŹLICA - choroba wywoływana jest przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Jest zaraźliwa; przenosi się drogą kropelkową (kichnięcie, kaszel). Atakuje przede wszystkim płuca ludzi o osłabionych organizmach lub osoby starsze.
Objawy to: przewlekły kaszel, krwioplucie, bóle w klatce piersiowej, nocne poty, osłabienie i gorączka.
Gruźlicę leczy się przez długotrwałe podawanie antybiotyków (6-9 miesięcy). Istnieje na nią szczepionka (BCG), której skuteczność wynosi maksymalnie 80%.

KIŁA (SYFILIS) - ciężka choroba bakteryjna przenoszona drogą płciową, wywoływana przez krętka bladego (Treponema pallidium). Nieleczona, przebiega w 3 stadiach:
Kiła pierwotna - którą cechują bolesne owrzodzenia w obrębie narządów płciowych lub części ciała biorących udział w kontaktach płciowych. Objaw ten znika samoistnie po 3-8 miesiącach. W tym stadium kiła jest najbardziej zakaźna.
Kiła wtórna z niebolesną wysypką na całym ciele, często z bólem gardła, gorączką i poczuciem zmęczenia. Te objawy mijają samoistnie po 3-12 tygodniach. Czasem występują powikłania w postaci kiłowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Jest to stadium mniej zakaźne niż pierwsze.
Kiła utajona z nawrotami wysypki i groźnymi powikłaniami (1/3 przypadków) ze strony skóry, kości, mózgu i serca. Ta faza nie jest zakaźna, ale powikłania są często śmiertelne.
Obecnie kiłę leczy się penicyliną. Duża, pojedyncza dawka leczy kiłę pierwotną, a 2 duże dawki - kiłę wtórną. Najlepszą profilaktyką jest wierność partnerska. Prezerwatywa tylko zmniejsza ryzyko zakażenia.

PŁONICA (SZKARLATYNA) - wywołują ją niektóre szczepy paciorkowców. Jest to ostra choroba zakaźna wieku dziecięcego. Przenoszona jest drogą kropelkową (kaszel, kichnięcie). Najpierw pojawia się ból gardła, a później gorączka, ból brzucha, biały nalot na języku dający po złuszczeniu malinową barwę, rumień na policzkach i czerwona wysypka, przechodząca z klatki piersiowej na brzuch, ramiona, podbrzusze, pośladki i uda. Kilka dni po ustąpieniu wysypki obserwuje się grubopłatowe łuszczenie się skóry, głównie na dłoniach i stopach. Płonicę leczy się antybiotykiem - zwykle penicyliną.

RZEŻĄCZKA (TRYPER) - choroba weneryczna wywoływana przez dwoinkę rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). Do objawów u kobiet należą: nienormalna wydzielina z pochwy i zaburzenia cyklu miesiączkowego, a u mężczyzn: ropna wydzielina z cewki moczowej i pieczenie przy oddawaniu moczu. Nieleczona rzeżączka może doprowadzić do zapalenia stawów, jajowodów, niepłodności kobiecej oraz może uszkadzać serce, wątrobę i nerki. Profilaktyka polega na wierności partnerskiej i stosowaniu prezerwatyw. Leczenie polega na domięśniowym podaniu dużej dawki penicyliny lub ceftriaksonu.

SALMONELLOZA - zatrucie pokarmowe wywoływane przez bakterie z rodzaju Salmonella. Objawia się bólem głowy, gorączką, biegunką i kurczowymi bólami brzucha, a niekiedy - nudnościami i wymiotami. Jest wynikiem spożywania nieświeżej lub zanieczyszczonej żywności.
Zatrucie rozwija się 6-24 godzin po spożyciu zakażonego pokarmu. Mogą być to nieświeże lody, ciastka, jaja, sałatka, mleko lub mięso.
Sposobami na zapobieganie salmonellozie są: utrzymywanie higieny w kuchni, przechowywanie pokarmów w lodówce i wyparzanie i długie gotowanie jajek przed spożyciem. Leczenie polega na podawaniu antybiotyku (ampicylina), podawaniu płynów i leków przeciwbiegunkowych.

TĘŻEC - ostra, ale niezaraźliwa choroba, która powodowana jest przez beztlenową bakterię - laseczkę tężca (Clostridium tetani). Wnika ona do organizmu przy głębokim zranieniu kłutym lub skaleczeniu i zanieczyszczeniu rany drobinami ziemi lub błota. Głęboka rana sprzyja rozwojowi tej bakterii z formy przetrwalnikowej, wskutek panujących w niej warunków beztlenowych.
Tężec objawia się najpierw: bólami głowy, pobudzeniem i szczękościskiem. Następnie pojawiają się skurcze mięśni mimicznych twarzy, rąk, nóg, karku, szyi i tułowia. Przybierają one na sile i częstości. Może podczas nich dojść do kompresyjnego złamania kręgów piersiowych. Gdy pojawiają się skurcze mięśni oddechowych - następuje zagrożenie życia.
Profilaktyka: szczepienie przeciwko tężcowi w dzieciństwie (szczepionka DPT), szczepionki przypominające w młodości i w fazie dorosłości (co 10 lat), a także przestrzeganie higieny pracy w ogrodzie i na roli. Rana powinna zostać od razu oczyszczona i odkażona.
Tężec leczy się przez podanie leków uspokajających i zastosowanie surowicy bądź immunoglobuliny przeciwtężcowej. Stosuje się też osłonowe dawki antybiotyków: penicyliny lub tetracykliny.
Blisko spokrewniona z laseczką tężca jest laseczka Clostridium perfrigens wywołująca zgorzel gazową i Clostridium botulinum wywołująca zatrucie jadem kiełbasianym.

TRĄD - przewlekła choroba, przenoszona drogą kropelkową. Wywołuje ją prątek trądu: Mycobacterium leprae. Średni czas wylęgania trądu wynosi 3-5 lat.
Ma on dwie postacie: lepromatyczną (bardziej zaraźliwą z objawami w postaci guzowatych krost) i tuberkuloidową (z plamami na skórze i utratą czucia we wszystkich palcach i ich deformacją).
Trąd leczy się wielomiesięczną kuracją mieszanką antybiotyków, w której skład wchodzi ryfampicyna.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski