Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Ciekawe substancje roślinne

Świat roślin obfituje w związki chemiczne o ciekawych smakach, zapachach, kolorach czy też o wyraźnym działaniu na organizm ludzki. Nie zawsze są to substancje tajemnicze i skomplikowane, izolowane z roślin znanych tylko specjalistom. Interesujące związki możemy znaleźć w pospolitych roślinach, nawet tych dostępnych w handlu. Bywa też tak, że to substancja jest powszechnie znana, ale mało kto wie z jakiej rośliny ona pochodzi.

Likopen jest czerwonym barwnikiem z grupy karotenoidów, w który obfitują owoce pomidora, arbuza i dzikiej róży. Jego nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy pomidora: Lycopersicon esculentum.
Związek ten ma wybitne właściwości przeciwutleniające, zatem jest on doskonały w profilaktyce miażdżycy i nowotworów. Poza tym, odkryto zabójcze działanie likopenu na istniejące już komórki nowotworowe.

likopen

Cynaryna jest związkiem czynnym występującym w karczochach - warzywach popularnych, zwłaszcza we Włoszech. Łacińska nazwa karczochów to: Cynara scolymus i to od niej wywodzi się nazwa cynaryny.
Ta interesująca substancja ma działanie żółciopędne i obniżające poziom cholesterolu i lipidów we krwi. W testach klinicznych stwierdzono, że cynaryna potrafi obniżyć poziom cholesterolu całkowitego o około 60%, a lipidów - o 25%. Co ciekawe, nie zanotowano żadnych efektów ubocznych takiej kuracji.

cynaryna

Wanilina jest składnikiem znanej przyprawy - wanilii. Jest ona używana w przemyśle spożywczym jako substancja poprawiająca smak. Mało kto jednak wie, że otrzymuje się ją ze sfermentowanych i suszonych owoców południowoamerykańskiej rośliny z rodziny storczykowatych - wanilii płaskolistnej (Vanilla planifolia).

wanilina

Kapsaicyna jest alkaloidem występującym w gatunkach z rodzaju: papryka (łac. Capsicum) i odpowiada za ostry smak niektórych jej odmian. Zwana bywa "alkaloidem pikantności". Jest tak dlatego, że ma ona zdolność drażnienia receptorów bólowych i termicznych.

kapsaicyna

Kapsaicyna znalazła zastosowanie jako lek przeciwbólowy i rozgrzewający do zastosowania zewnętrznego. Wchodzi ona także w skład gazów łzawiących i samoobronnych. W większych dawkach jest silnie toksyczna.
Jest słabo rozpuszczalna w wodzie, więc dlatego, po zjedzeniu papryczek chili, płukanie wodą ust na niewiele się zdaje. Rozpuszcza się ona w tłuszczach, więc w takiej sytuacji najlepiej przepłukać usta olejem roślinnym.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski