Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Biopolimery

Biopolimery to polimery, które występują naturalnie w organizmach żywych, bo są przez nie produkowane.
Polimer to związek chemiczny, który składa się z wielu jednostek (monomerów) połączonych ze sobą wiązaniami chemicznymi niczym ogniwa łańcucha.
Jeśli monomery łączą się bez wydzielenia żadnych cząsteczek - to powstaje właściwy polimer, a jeśli z wydzieleniem wody, to mamy do czynienia ze szczególnym rodzajem polimeru - tzw. polikondensatem.
Powszechnie występujące w organizmach żywych (lub w ich dużych grupach) polikondensaty to:
  • białka (monomerami są tu aminokwasy)
  • RNA i DNA (monomerami są tu nukleotydy)
  • polisacharydy: skrobia, celuloza, glikogen (monomerami są tu monocukry)
W niniejszym artykule skupimy się na mniej znanych, ale bardzo charakterystycznych biopolimerach. Część z nich to polimery, a część - polikondensaty.

POLIKONDENSATY:

Chityna - związek złożony z połączonych liniowo jednostek N-acetyloglukozaminy. Jest składnikiem ścian komórkowych większości grzybów, niektórych glonów (brunatnic) i szkieletu zewnętrznego stawonogów.

Heparyna - substancja, w której skład wchodzi kwas glukuronowy i glukozamina z resztami kwasu siarkowego (SO3H). Wytwarzana jest przez niektóre białe krwinki i przez komórki wyścielające naczynia krwionośne. Silnie hamuje proces krzepnięcia krwi i zapobiega powstawaniu zakrzepów.

Kwas hialuronowy - substancja złożona z jednostek kwasu glukuronowego i N-acetyloglukozaminy. Występuje w tkance łącznej i w ścianach naczyń krwionośnych. Ma dużą zdolność wiązania wody, dlatego odpowiada za sprężystość struktur, w których się znajduje. Skóra z czasem traci swój kwas hialuronowy, co objawia się utratą jędrności i powstawaniem zmarszczek.

Lignina (drzewnik) - to składnik drewna odpowiedzialny za jego spójność i sztywność. Chemicznie jest to sieciowy (nieliniowy) polikondensat złożony z jednostek alkoholi fenolowych (synapinowy, kumarylowy, koniferylowy).

Pektyna - związek składający się z jednostek kwasu galakturonowego z podłączonymi do nich grupami metylowymi (CH3). W postaci związanej z jonami wapnia buduje blaszkę środkową roślinnych ścian komórkowych. Stwierdza się ją także w soku komórkowym owoców. Używana jest jako substancja żelująca (dżemy, galaretki), wypełniająca i gojąca rany. Wzmaga ruchy robaczkowe jelit i sprzyja ich oczyszczaniu.

POLIMERY:

Gutaperka i kauczuk - polimery złożone z jednostek pięciowęglowego węglowodoru - izoprenu. W przypadku kauczuku są one połączone w formie cis, a w przypadku gutaperki - w formie trans. Kauczuk otrzymuje się z drzewa - kauczukowca brazylijskiego i jest on używany przy produkcji gumy. Gutaperka pozyskiwana jest z drzewa - gutaperkowca. Służy do produkcji klejów i piłek golfowych.

Melanina - polimer będący u człowieka pigmentem skóry, oczu i włosów. Jego monomery powstają z aminokwasu - tyrozyny. Wyróżniamy 2 podstawowe typy melaniny: czarną (eumelaninę) i czerwoną (feomelaninę). Monomer eumelaniny to indolo-5,6-chinon, a monomer feomelaniny to skomplikowany związek zawierający siarkę. Barwa i odcień pigmentacji zależą od ilości i procentowego udziału tych 2 rodzajów melanin.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski