Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Lipogeneza

Lipogeneza to synteza tłuszczu, która zachodzi w komórkach tkanki tłuszczowej i wątroby. Najważniejszymi składnikami tłuszczu są kwasy tłuszczowe. Ich produkcja przebiega także w gruczole sutkowym, nerkach, mózgu i płucach przy udziale cytoplazmatycznego konglomeratu enzymów o zbiorczej nazwie: syntaza kwasów tłuszczowych, który potrafi katalizować w jednym ciągu 7 reakcji.

Substratem do produkcji kwasów tłuszczowych jest acetylokoenzym-A - niezwykle ważny dla metabolizmu związek, powstający m.in. z rozpadu cukrów i niektórych aminokwasów.
Acetylokoenzym-A jest poddany procesowi karboksylacji z utworzeniem malonylokoenzymu-A (reakcja katalizowana przez kluczowy enzym - karboksylazę acetylokoenzymu-A).
Następne przemiany są niemal odwróceniem reakcji rozbijania kwasów tłuszczowych (beta-oksydacja).
Obydwie cząsteczki: acetylo-CoA i malonylo-CoA, wiążą się przejściowo z syntazą (reakcje 1 i 2), która łączy je z wytworzeniem acetoacetylo-CoA (reakcja 3). Związek ten jest dalej poddany redukcji (4), dehydratacji (5) i kolejnej redukcji (6). Powstaje związany z enzymem kwas o 4 atomach węgla. Do enzymu dołącza się następna cząsteczka malonylo-CoA i ciąg reakcji przebiega ponownie, dając kwas o 6 atomach węgla. Po kolejnych, takich samych 5 "obrotach" reakcji powstaje końcowy produkt, który odłącza się od syntazy (reakcja 7). Jest to 16-węglowy kwas palmitynowy - popularny kwas tłuszczowy.

Może on przejść do retikulum endoplazmatycznego i być dalej wydłużany przez układ innych enzymów (elongaza) lub przeprowadzany w niektóre nienasycone kwasy tłuszczowe przez desaturazy.

Kwasy tłuszczowe służą do produkcji triacylogliceroli - głównych składników tłuszczu zapasowego organizmu, a także fosfolipidów - najważniejszych składników błon komórkowych.

Insulina - hormon trzustkowy, wzmaga lipogenezę przez zwiększenie aktywności karboksylazy acetylo-CoA, a także nasilenie transportu cukru - glukozy z krwi do komórek. Glukoza jest metabolizowana do znanego już acetylo-CoA. Dzięki temu organizm potrafi zamieniać nadmiar cukrów w tłuszcz.
Inny cukier - fruktoza, zawarty w miodzie i sokach owocowych, jest metabolizowany do acetylo-CoA jeszcze łatwiej, dlatego te pokarmy są uważane za tuczące.
Hormony takie jak: glukagon i adrenalina hamują lipogenezę i są odpowiedzialne za mobilizację rezerw tłuszczowych organizmu w odpowiedzi na zwiększone zapotrzebowanie na energię.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski