Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Kolagen

Kolagen jest najważniejszym białkiem tkanki łącznej. To najobficiej występujące w organizmie ludzkim białko. Stanowi ponad 25% masy wszystkich białek ciała.
Jest odpowiedzialny m.in. za wytrzymałość kości i ścięgien oraz elastyczność skóry.
Odkryto już 25 różnych typów kolagenu, z których najważniejsze są: typ I - budujący kości i ścięgna, typ II - występujący w chrząstkach stawowych i typ III stwierdzany w skórze, sercu i płucach.

Sekwencja aminokwasowa kolagenu obfituje w motywy trójaminokwasowe: glicyna-X-Y, gdzie w miejscu X często występuje prolina, a w miejscu Y - hydroksyprolina. Ta ostatnia nie jest typowym aminokwasem. Jest ona wynikiem specjalnego procesu hydroksylacji proliny przeprowadzanego przez enzym wymagający witaminy C. Tej witaminy wymaga też proces hydroksylacji innego aminokwasu kolagenu - lizyny.

Łańcuch polipeptydowy kolagenu tworzy w przestrzeni lewoskrętną helisę. Trzy takie helisy owijają się wokół siebie prawoskrętnie tworząc strukturę składową włókna kolagenowego.
To właśnie przeciwne skrętności struktur niższego i wyższego rzędu przyczyniają się do dużej odporności na rozciąganie takiego włókna (porównywalnej z drutem miedzianym o tym samym przekroju).
Dodatkowo, odpowiadają za nią wiązania wodorowe tworzone przez grupy OH hydroksyproliny i hydroksylizyny, a także wiązania kowalencyjne tworzone między helisami przez lizynę odpowiednio zmodyfikowaną przez enzym wymagający do działania jonów miedzi.

Wraz ze starzeniem się organizmu, maleje zawartość kolagenu w tkankach i jego elastyczność. W skórze powstają zmarszczki, maleje wytrzymałość kości i ścięgien.
Niedobór witaminy C wywołuje chorobę - szkorbut. Jest ona wynikiem braku hydroksyproliny i hydroksylizyny w kolagenie, co skutkuje krwawieniami z dziąseł i puchnięciem stawów.
Genetycznie uwarunkowany niedobór jonów miedzi wywołuje inną chorobę - zespół Menkesa, która, wskutek osłabienia wiązań wzmacniających kolagen, objawia się m.in. zahamowaniem wzrostu organizmu.
Wrodzona łamliwość kości jest chorobą genetyczną, będącą wynikiem mutacji w genach kodujących kolagen typu I.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski