Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Hemoglobina

Hemoglobina (Hb) jest białkiem złożonym z 4 podjednostek (tetramerem). Znajduje się ona w erytrocytach (czerwonych krwinkach) i odpowiada za transport tlenu i w 15% - za transport dwutlenku węgla pomiędzy tkankami a płucami.
Każda podjednostka hemoglobiny zawiera pierścień hemowy z umieszczonym w środku jonem dwuwartościowego żelaza. Hem ma kolor czerwony i to on nadaje barwę krwi. Dwie podjednostki hemoglobiny dorosłego człowieka są typu α, a dwie - typu β.

Łączenie się tlenu (O2) z hemoglobiną polega na utlenowaniu hemu, zatem łatwo obliczyć, że jedna cząsteczka hemoglobiny może związać 4 cząsteczki tlenu. Dzieje się to w sposób kooperacyjny: przyłączenie pierwszej cząsteczki O2 ułatwia wiązanie kolejnych.

Dwutlenek węgla (CO2) jest w większości transportowany w postaci wodorowęglanu rozpuszczonego w osoczu. Pozostała jego część wiąże się z grupami aminowymi NH2 hemoglobiny tworząc ugrupowania karbaminowe (-NHCOO-).

Przyłączenie tlenu do hemoglobiny w płucach powoduje uwolnienie przez nią jonu wodorowego, który łączy się z jonem wodorowęglanowym osocza z wytworzeniem wody i dwutlenku węgla, który jest wydychany.
Odwrotnie, w tkankach odłącza się tlen, a przyłącza jon wodorowy, który powstaje wraz z wodorowęglanem z wydalanego przez tkanki dwutlenku węgla i z wody. Te 2 zjawiska to tzw. efekt Bohra.

Niedotlenione tkanki produkują w większych ilościach 2,3-bisfosfoglicerynian (BPG). Łącząc się z hemoglobiną, odpowiada on za spadek jej powinowactwa do tlenu i uwolnienie go w kierunku tkanek. Wzrost stężenia BPG jest, obok wzrostu stężenia Hb i wzrostu liczby czerwonych krwinek, adaptacją organizmu człowieka do dużych wysokości (gdzie stężenie tlenu jest mniejsze).

Jednym z mechanizmów działania silnych trucizn: tlenku węgla (czadu) i cyjanku jest wydajne wypieranie tlenu z jego miejsc wiązania z hemoglobiną.

Choroby genetyczne związane z niedoborem lub brakiem podjednostek alfa lub beta hemoglobiny, to tzw. alfa- lub beta-talasemie. Leczy się je objawowo lub poprzez przeszczep szpiku kostnego (ciężkie są przypadki odmiany beta).

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski