Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Barwniki roślinne

Rośliny obfitują w barwne, naturalne substancje. Bardzo powszechnie występują w nich takie związki jak: pomarańczowe lub żółte karotenoidy, czerwone lub niebieskie antocyjany czy też zielony chlorofil.
Wszystkie te barwniki, ze względu na swą niską toksyczność, znalazły zastosowanie w przemyśle spożywczym.

W tym artykule skupię się na użytecznych barwnikach, których zakres występowania w świecie roślinnym nie jest szeroki, lecz ogranicza się do kilku lub nawet jednego gatunku.

Alizaryna jest substancją o intensywnym, czerwonym kolorze. Występuje ona w korzeniach marzanny barwierskiej (Rubia tinctorum), należącej do rodziny marzanowatych. Roślina ta pochodzi z obszarów nad Morzem Śródziemnym, ale została ona zawleczona również do Polski.
Alizaryna służyła od starożytności do barwienia tkanin. Do połowy XIX wieku była ona najbardziej popularnym barwnikiem w Europie. Obecnie wypierana jest przez barwniki syntetyczne i stosuje się ją wyłącznie jako składnik farb malarskich.

alizaryna

Indygo jest niebieskim barwnikiem, występującym w liściach tropikalnej rośliny - indygowca farbierskiego. Można go jednak wyizolować także z liści urzetu barwierskiego (Isatis tinctoria) - rośliny z rodziny krzyżowych, rosnącej również w Polsce. Ojczyzną urzetu są prawdopodobnie stepy południowo-wschodniej Europy, skąd został on sprowadzony na zachód Europy już w starożytności.
Indygo służy do barwienia tkanin. Niebieski kolor spodni - dżinsów pochodzi właśnie od tego barwnika.

indygo

Alkanina to czerwony barwnik korzeni alkanny barwierskiej (Alkanna tinctoria) i farbownika lekarskiego (Anchusa officinalis). Obydwie te rośliny należą do rodziny szorstkolistnych. Alkanina służyła w starożytności do produkcji szminki, a obecnie wykorzystuje ją przemysł kosmetyczny, ze względu na jej niską toksyczność.

alkanina, juglon

Juglon jest brązowym barwnikiem, zawartym w liściach, korzeniach i łupinach orzecha włoskiego (Juglans regia). Roślina ta należy do rodziny orzechowatych i rdzennie w Polsce nie występuje, choć bywa sadzona na terenie naszego kraju. Ojczyzną orzecha włoskiego są Bałkany i południowo-wschodnia Europa.
Juglon znalazł zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, jako składnik kremów samoopalających.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski