|
|
Do działu: BIOCHEMIA →
|
Aminokwasy endogenne
|
Aminokwasy to szeroka grupa związków organicznych. Charakterystyczną cechą ich struktury jest obecność 2 grup funkcyjnych: aminowej (NH2) i karboksylowej (COOH).
Wszystkie aminokwasy, które wchodzą w skład białek, są tzw. α-aminokwasami.
Znaczy to, że grupy: aminowa i karboksylowa są połączone z tym samym atomem węgla i jest to pierwszy atom łańcucha węglowego (pomijając atom węgla samej grupy COOH).
Oto ogólny wzór α-aminokwasu:
Białka są przykładem polikondensatów. W ich przypadku łańcuchy tworzone są z połączonych α-aminokwasów. Łączenie to odbywa się za pomocą wiązania peptydowego CO-NH, które powstaje w reakcji pomiędzy grupą COOH poprzedzającego aminokwasu z grupą NH2 aminokwasu następnego. W procesie tym wydziela się woda (H2O).
Grupę 20 uniwersalnych α-aminokwasów, budujących białka, możemy u człowieka podzielić na dwie równoliczne podgrupy:
- AMINOKWASY ENDOGENNE - te, które organizm jest w stanie sobie w wystarczającej ilości wyprodukować:
alanina (Ala) - powstaje z pirogronianu - produktu glikolizy
kwas asparaginowy (Asp) - powstaje ze szczawiooctanu - składnika cyklu Krebsa
asparagina (Asn) - powstaje z kwasu asparaginowego
cysteina (Cys) - powstaje z aminokwasów: metioniny lub seryny
glicyna (Gly) - powstaje z choliny lub aminokwasów: alaniny lub seryny
kwas glutaminowy (Glu) - powstaje z α-ketoglutaranu - składnika cyklu Krebsa
glutamina (Gln) - powstaje z kwasu glutaminowego
prolina (Pro) - powstaje z kwasu glutaminowego
seryna (Ser) - powstaje z 3-fosfoglicerynianu - składnika glikolizy
tyrozyna (Tyr) - powstaje z aminokwasu egzogennego: fenyloalaniny
- AMINOKWASY EGZOGENNE - te, które muszą być dostarczone w pożywieniu:
fenyloalanina (Phe), izoleucyna (Ile), leucyna (Leu), lizyna (Lys), metionina (Met), treonina (Thr), tryptofan (Trp), walina (Val), arginina (Arg) i histydyna (His).
Oto wzory strukturalne wszystkich 10 aminokwasów endogennych człowieka:
MACIEJ PANCZYKOWSKI
|
|
